Ülkemizde varolan yasal boşluklar ve geleneksel alışkanlıklarımız nedeniyle taşınmaz mal satın alan insanlarımızın zaman zaman ciddi mağduriyetler yaşadığını görmekteyiz.
Tüm satış bedellerini düzenli olarak ödemiş olan alıcıların koçan alamamaları ve bu noktada mahkemelerin de çare üretememesi ortaya çıkan mağduriyetlerin önemli bir sebebidir.
Gayrımenkul satın almadan önce bir avukatın yardımından yararlanma alışkanlığının olmaması da yaşanan mağduriyetlerde önemli bir faktör olmaktadır.
Ciddi eksiklikleri olmasına rağmen Emlakçıların Kayıt ve İşlemleri Yasası’nda taşınmaz mal alımları hakkında bazı kurallar bulunmaktadır. Bu yasal kurallar içerisinden önemli görülen bazı noktaları halkımızın bilgisine getirmek isteriz:
a) Taşınmaz mal Alım-Satımında yapılacak yazılı satış sözleşmelerinin Avukatlar tarafından tanzim edilme zorunluluğu vardır. Ancak ne var ki yasal bir zorunluluk olmasına ilgili tapu daireleri bu noktada hassas davranmamaktadır.
b) Taşınmaz mal satışlarında ve kiralanmasında emlakçıların aracılık etmesi halinde, emlakçı satış bedelinin %3’ünden ve toplam kira bedelinin %5’inden fazla komisyon ücreti alamaz.
c) Mal sahibi veya Emlakçı, satıştan önce alıcıyı ilgili taşınmaz mal hususunda bilgilendirmek yükümlülüğündedir. Alıcıya satış konusu malın fiziki durumu, malın üzerindeki engeller ( İpotek, memorandum gibi ), kısıtlamalar ve imar durumu hakkında bilgi vermesi mal sahibine veya emlakçıya ait bir ödevdir. Ancak bu yasal mecburiyet de çoğunlukla yerine getirilmemektedir.
d) Taşınmaz malın satışı nedeniyle yapılan sözleşmelerin 21 gün içerisinde ilgili Tapu Dairesine kayıt edilmeleri gerekmektedir. Sözleşmenin kaydedilmesi alıcı açısından büyük önem taşımaktadır. Çünkü kaydedilen sözleşme nedeniyle mal sahibi sözkonusu taşınmaz malı alıcının izni olmadan bir başka kişiye satamayacağı gibi üzerine de ipotek veya başka bir engel koyamayacaktır. Bu da alıcının ileride mağdur olmasını engellemeye yönelik bir düzenlemedir.
Yukarıdaki yasal mecburiyetlerin denetimsiz bırakılması nedeniyle gayrımenkul satışlarında alıcı pozisyonundaki insanlarımız çeşit türlü mağduriyet tehlikesine açık bırakılmaktadır.
İnsanlarımıza taşınmaz mal satın almadan önce konu hakkında mutlaka bir hukuki danışmanlık hizmeti almalarını şiddetle tavsiye etmekteyiz.
Birikimlerini yatırarak satın almayı düşündükleri taşınmaz malın hukuki ve teknik niteliklerini önceden mutlaka araştırsınlar. Araştırıp bilgi sahibi olmadan ve satış sözleşmelerini imzalamadan önce bir hukukçunun gözetiminden geçirmeden gayrımenkul satın almasınlar.
Yasaların ve devlet idaresinin koruyamadığı noktada gerekli tüm tedbirleri almak da maalesef vatandaşlarımıza kalmaktadır.
HUKUKUN ÜSTÜNLÜĞÜ HAREKETİ
(a). Av. Barış Mamalı - Başkan
