Erbil Arkın: “Eski Kıbrıslı Türk olayını unutmalıyız”

İş insanı Erbil Arkın’la Kıbrıs Time için önceki gün yaptığımız söyleşinin devamında, Ada’da çözüm olması durumunda Türkiye’nin konumunu ele aldık. Erbil Arkın’la yaptığımız röportajın ikinci bölümünü bugün yayınlıyoruz.

“Çözüm olsa da Türkiye Kıbrıs’tan çıkmayacaktır”

Çözüm olursa Türkiye’nin konumu ne olur?
Türkiye Kıbrıs’tan çıkmaz. Türkiye buraya bu kadar para yatırdıktan sonra, burada bu kadar efor gösterdikten sonra Kıbrıs’tan çıkmayacaktır.

Rumlarda Türkiye tarafından yutulma korkusu vardır. Kıbrıslı Türklerde de aynı kaygı var. Türkiye tarafında yutulma korkusu aşılabilir mi?
Tarihe bakarsanız, tüm Kıbrıs’ın tarihi 5.000 sene öncesine uzanır. Birçok medeniyet geçmiştir buradan. Kıbrıs’ın belası ya da şansı diyelim, nedir? Savaşmaya, kazanmaya değmeyecek küçük bir ada değiliz. Daha büyük olduğumuz için hep bir ödül olarak görüldük. Ama bu büyüklük kendi gücümüzü oluşturmaya yetecek bir güç de değildir. Ada’nın, etrafındaki güçleri püskürtmeye yetecek bir gücü hiçbir zaman için olmadı. İktidar sahibi olabilmek için çok küçük, ilgini esirgeyemeyeceğin kadar da büyük bir ada. Bu nedenle tüm medeniyetler zaman içerisinde bize el koydu. Buna mahkumuz. Güçlü olan medeniyet kimse, gene Kıbrıs’a gelecektir. Etrafımızdaki daha güçlü ülkeler bunu her zaman yapacaktır, kaderimizdir bu.

“Türkiye olmasaydı Maronitler gibi olacaktık”
Türkiye’nin burayı yutması kaygısına dönersek…
Yutmasına gerek yok. Ekonomik olarak bağlanmaya mahkumuz. Zaten 20-30 senede nüfusumuz değişti. Kıbrıs ağzıyla kaç halis, orjinal Kıbrıslı kaldı ki? 70 bin? 80 bin? Bu çözüm olsa da değişmeyecektir. Güney için de, Kuzey için de değişmeyecektir, buna mahkumuz. Kuzey’deki turizm ve üniversite sektörlerine bakın, üniversitelerde okuyan öğrencilerin çoğu Türkiyeli öğrencilerdir. Turizmde de nerede büyük turizm yatırımı varsa, % 95’i Türkiye’den gelen şirketlerin yatırımlarıdır. Rumlar elbette bunu görüyor. Onun için de çözüm istemeyeceklerdir. Dışarıdakiler çözüm istediği için çözüm olursa olacaktır. Dışarıdakiler empoze ettiği için çözüm olacaktır. Zorunlu bir çözüm olacaktır. Ama bizim ekonomik gücümüz arttıkça o kadar daha yumuşak olacaktır çözüm. Ekonomik güçle çok şey çözülür. Türkiyesiz Kuzey Kıbrıs’ı düşünemeyiz. “Kıbrıs, Kıbrıslı Türkün olsun”, “neden Türkiye’den geliyorlar?” diyorlar. Benim anlayamadığım mantıksız bir şey görüyorum burada: Türkiye olmasa Kuzey Kıbrıs olur muydu? Veya Türkiye olmasaydı Kıbrıslı Türklerin yaşama şansı var mıydı? Türkiye olmasaydı, benim ailem gibi biz çoktan yurt dışına göç etmiştik ya da bizi yutmuşlardı. Maronitler gibi olacaktık. Gerçekçi olmak gerekir; Türkiye olmasaydı olacak olan bunlardı.

“Bizim eski Kıbrıslı Türk olayını unutmamız gerektiğini düşünüyorum”
Ama bazıları Türkiye sermayesinin bütün gücüyle Ada’ya geldiğini ve Kıbrıslı Türklerin sizin ifadenizle zaten “Maronitler gibi” olduğunu savunuyor. Bu görüşe nasıl yanıt verirdiniz?
Bizim eski Kıbrıslı Türk olayını unutmamız gerektiğini düşünüyorum. Eski Kıbrıslı Türkler Osmanlıların egemenliği altında yaşıyorlardı. Kökleri Anadolu’dan geliyordu. Hatta benim ailemdeki Hasan dedemiz, Antalya’dan 13 yaşında göç etmiş biriydi. Kan davasından kaçmış, Antalya’dan Baf’a varmış. Bizim soyumuz da Kıbrıs’a öyle geldi. Bütün Kıbrıslı Türkler böyledir. Kökümüz Anadolu’dadır. Son 40 senede Türkiye’nin neresinden gelirlerse gelsinler, buraya gelen göçmen burada az çok hayatını kurdu, burada çocuk doğurdu. Sonra çocuklarının da çocukları oldu. Bu çocuklar Türkiyeli mi Kıbrıslı mı? Sonunda toplum gene Kıbrıslı oluyor.

Sonunda buraya gelen de buradaki yapıyı korumaya çalışıyor…
Evet, tabii ki…

“Türkiye Güney’i yutamaz”

Böyle olunca da, Kuzey’de ve Güney’de de Türkiye tarafından yutulma korkusu büyüyor. Çözüm olduğu takdirde bu nasıl aşılacak sizce?
Bunu tek yolu var: O da kimlikle geliş gidişi kaldırmaktır. Pasaportla gidilip gelindiğinde Rum ve Türklerden oluşacak merkezi yönetim geliş gidişleri kontrol altında tutacak. Buraya gelmiş ve burada yaşayanlar artık Kıbrıslıdır. Ben ne kadar İngilizsem ki, vatandaşları olduğum için İngiliz sayılıyorum; buraya göç eden, burada yaşayan da Kıbrıslıdır. Güney’e bakın, Güney’de o kadar yabancı var ki. Orada doğan Pontuslu Rumlar, Yunanlar ve diğerleri ile önemli bir nüfus artışı oldu Güney’de. Onlar yabancı mı? Hayır, onlar da Kıbrıslı Rumdur.

Peki Türkiye’nin tüm Ada’yı ekonomik gücü ile kontrolu altına alacağına yönelik kaygılar hakkında ne düşünüyorsunuz?
Para parayı kontrol eder. Rumların bir iki zengini ve Kıbrıslı Türklerin zenginleri bir araya gelecek, ekonomik birlikteliğe gireceklerdir. Ama genel olarak Rum Türke o fırsatı vermez. Kültürel engeller var, Kilise engeli var. Ve fakir de değiller. Sıkıntıdalar şu anda ama yoksul değiller. Hiç öyle Türkiye Güney’i, Rumları yutabilecek değil. Ama elbette Türkiye’nin Kuzey’de egemenliği kalacak. Bunu bileceğiz ve ona göre hareket edeceğiz.