Benim bir müddet önce yazdığım “Yakın bir zamanda adında Türk yazan tek Türk Cumhuriyeti KKTC kalacak” başlıklı yazım yurt içinde ve yurt dışında özellikle sanal âlemde olumlu ve olumsuz tepkilere neden oldu.
Türk Cumhuriyetlerinin adlarını analiz ederek konuya devam ediyorum.
“Türkiye” adını bu coğrafyaya biz vermedik.
“Türkiye” kelimesine ilk defa 6. yy’ da Bizans kaynaklarında rastlandı. Daha sonra 11. Ve 12. yy’ da Venedik ve Ceneviz tüccarları kullandı bu tabiri. “Anlamı Türklere ait yer”, “Türklerin yeri” anlamına geldi.
Biz, 19.yy. sonuna kadar, ne “Türk” kelimesini ne de “Türkiye” kelimesini kullanmadık kendimiz için. “Devlet-i Aliye” veya “Devlet-i Osmani” tanımlamalarını tercih ettik.
“Türk” adını resmen 1921 Anayasasında kabullendik. 1923’te de Devletimizin adını “Türkiye Cumhuriyeti” olarak koyduk.
“Türklük” kavramını da etnik bir kökene atfen kullanmadık. Vatandaşlık bağı ile bu devlete bağlı olan herkesi de “Türk” kabul ettik. “Türkiye” adını ise coğrafi bir ad ve Vatan anlamında kullandık.
“Türk” kavramını tıpkı Amerikalılık gibi ortak bir üst kimlik bir üst kimlik olarak kullandık. Çünkü Anadolu yüzyıllar boyu her yerden ve her etnik topluluktan göç alan bir coğrafya idi. Kimsenin etnik kökenini araştıracak ne durumumuz ne de niyetimiz olmadı hiç.
Aradan 90 yıl geçtikten sonra “Türk” adını etnik bir kimlik olarak kabul edip, diğer halkları rahatsız ediyor diye ötekileştirmek çok acıdır…
Bu tipler için en güzelini Selahattin Demirtaş söyledi galiba; “Bunlar ne biçim adam. Kürt kimliğini inkâr için Türk kimliğini inkar ediyorlar…”
Diğer Türk Cumhuriyetlerine gelince Azerbaycan ismi bir coğrafi terimdir. “Azerbaycan Cumhuriyeti” ise Azerbaycan Cumhuriyeti sınırları içerisinde yaşayanların devleti olarak kabul edilmiştir. Bu ülke vatandaşlarına verilen pasaportlarda “Milliyet” bölümünde etnik köken yazmaz.“Azerbaycanlı” yazar.
Azerbaycan’da pasaportlarda etnik köken yazılmamasın nedeni; bu ülkede Türklerin yanı sıra Talış, Lezgi ve Kürtlerin de sayıca çok olmaları ve bu halkların her an ayrı bir etnik yapı isteği içine girme ihtimalleridir.
Kazakistan, Özbekistan ve Türkmenistan ise, Kazakların, Özbeklerin ve Türkmenlerin ülkesi anlamında kullanılmıştır. Özbekistan içinde “Karakalpakistan” isimli özerk bir cumhuriyet daha vardır.
Bu 3 Cumhuriyetin hepsinin ortak özelliği vatandaşların kimliklerine onların isteği doğrultusunda etnik kökenlerini de yazmalarıdır. Yani Kazakistan vatandaşı bir Rus’un elindeki pasaportta vatandaşlık bölümünde Kazakistan vatandaşı yazarken etnik kökeni bölümüne ise “Rus” yazmaktadır.
Böylece hiçbir Cumhuriyet vatandaşlarının etnik kökenini inkar etmemektedir.
Kırgızistan’ın ismi ise diğerlerinden farklıdır.
Kırgızistan’ın uluslar arası resmi ismi “Kırgız Cumhuriyetidir”. Bu isim diğerlerinden daha fazla etnik kökene vurgu yapmaktadır. Azerbaycan, Kazakistan, Özbekistan ve Türkmenistan adları etnik kökene değil coğrafyaya ve “Vatan”a hitap etmektedir.
Diğer Cumhuriyetler gibi Kırgızistan’da ‘da pasaport ve kimliklerde etnik köken yazmaktadır.
Kırgızları diğer Cumhuriyetlerden ayıran bir fark daha var ki o da şudur. Kırgızistan’da resmi dil Kırgızca ve Rusçadır. Ama Devletin başına seçilecek kişinin yani Cumhurbaşkanının çok iyi Kırgızca bilmesi şarttır. Adaylar öncelikle Kırgızcadan imtihan edilir.
Geçen yazımda adında Türk olan tek Türk Cumhuriyeti KKTC kalacak derken aslında siyasi bir gönderme yapmıştım. Oysa gerçek de budur. KKTC’de tıpkı Kırgız Cumhuriyeti gibi ismini coğrafyaya veya Vatana değil millet adına göre adlandırmıştır.
Esasen “Türk” adını hak eden ve Türklüğü tartışmayan tek Cumhuriyet de KKTC’dir.
Çünkü 1571 ‘de Anadolu’dan buraya gönderilen göçmenler rastgele bölgelerden seçilmemiş karışık bölgelerden insan gönderilmemiştir buraya.
İyi de yapılmıştır.
1974’ten sonra yapılan yanlış göçmen uygulamasını gördükçe ecdada bir kez daha rahmet okuyoruz.





Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.
Avatar
fatma solmaz. 2013-03-09 08:27:26

araştırma isteyen,tarihi bilgilerle dolu güzel bir yazı teşekkürler.

banner95

banner115

banner50

banner68

banner40