Dörtlü koalisyon hükümetinin istifası üzerine gerek sosyal medya gerekse kamuoyu önünde eski Maliye Bakanlarımız olan Sn. Birikim Özgür ve Sn. Serdar Denktaş’ın atışmalarına tanık olduk. Serdar beyin “suçlamalar birikime uğrayınca” yazısına atfen, Birikim  beyin cevapı gecikmedi. Cevapen “50 maddelik gelirleri artırıcı ve giderleri azaltıcı iç paketi yürürlüğe koymaması ve bunları açıklamasını” istedi   (https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=10156412228577411&id=648237410). Bu tartışma Kamu Maliyesinde yaşanan “kötü yönetimi”  vurgular nitelikte olduğunu ve önümüzdeki süreçde Kamu Maliyesini yönetenlerin sırf populizm adına çeşitli kararlar aldığının göstergesidir. Herkesin bildiği “döviz krizi” neticesinde daralan ülke ekonomisi ile Kamu Maliyesi de nasibini almıştır. Halbuki bir dizi önlemler ve tedbirler alınması gerekirken “saldım çayıra mevlam kayıra”  anlayışı ile Kamu Maliyesi yönetilmeye çalışıldı. Bunun sonucunda yerel gelir-gider açığı (-)1,326,500,000 TL’ye ulaşıldı. Bütçe açığı ise (-) 851,500,000 TL olarak  önümüze çıkmaktadır. Ayırca “Dörtlü Koalisyon” hükümetinin vurdumduymazlığı neticesinde “ülke” çıkarına olacak olan TC-KKTC İktisadi ve Mali işbirliği  protokolü” de gerek ideolojık gerekse başka sebeplerden ötürü 2019-2021 dönemi imzalanmamıştır. 2019 Bütçesinde 1,270,000,000 TL olan bu kaynak imzlanmadığından ötürü KKTC Hazinesi 1 TL bile kullanamamıştır. Söz konusu kaynak 2018 ağustos ayında yaşanan “döviz krizi” neticesinde hortlayan enflasyon temelinde kurulacak veya seçimden sonra kurulacak hükümet  ile TC yetkilileri ile görüşülerek söz konusu ayrılan kaynak artırılması gerekmektedir. 2019 yıl sonu bütçe gelir-gider öngörüsü kurulacak hükümete, atanadcak Maliye bakanına ve üst düzey bürokraktların gösterceği performansa bağlıdır. Dolayısı ile izleyip göreceğiz. Bir Maliye bakanının başarısı herzaman “BÜTÇE AÇIĞI” ile doğru orantılıdır. Yani bütçe açığı az ise, o Maliye bakanı başarılıdır. Aşağıda 2009 yılından itiberen görev alan Maliye bakanlarının bütçe açığı neticesinde başarı karnelerini görüyoruz.

Ersin Tatar dönemi (2019-2013);

Kamunun ekonomi içerisindeki payının azaltılarak, sürdürülebilir bir büyümeyi teminen özel sektöre dayalı, rekabet gücü yüksek bir ekonomik ortamın yaratılmasını hedef almıştır. Personel giderleri kontrol altına alınmaya çalışılmış, ekonomiyi olumsuz etkilemeyecek vergi düzenlemeleriyle gelir artışına imkân sağlanmıştır. Bunun yanında bazı yapısal reformlar da hayata geçirilmiştir. Bu dönemde yapılan çalışmalar neticesinde mali disiplini sağlama yolunda önemli bir mesafe kat edilmiştir. 2009 yılında yerel bütçe giderlerinin % 72’sini karşılayan yerel bütçe gelirleri, 2012 yılında (Ercan Havaalanı işletme devri geliri hariç) yerel bütçe giderlerinin % 84’ünü karşılar hale gelmiştir. Bu oran 2013 yılında % 85 olarak gerçekleşmiştir. 2009 yılında Maliye Bakanlığını devir alırken Sayın Ersin Tatar yerel gelir-gider (açık) (-) 997,000,000 TL idi. 2013 yılı sonunda bu açık gerileyerek (-) 200,842,224 TL olarak gerçekleşmiştir. Yine 2009 yılında Maliye Bakanlığını devir alırken Sayın Ersin Tatar genel gelir-gider (açık) (-) 622,000,000 TL idi. 2013 yılı sonunda bu açık gerileyerek (+) 165,031,564 TL olarak gerçekleşmiştir. Yaklaşık dört yıllık süreçde Ersin bey başarılı bir perfonmans segileyerek bütçe açığını “Artı” seviyeye getirmiştir. Bunu yaparken, harcamaları belli bir seviyede muhafaza ederek, ekonomiyi büyütmek suretiyle kamu gelirlerinde sağlıklı bir artış ve buna dayalı sürdürülebilir bir mali disiplin strateji olarak benimsemiştir.

Birikim Özgür Dönemi (2015-2016);

CTP başkanlığında kurulan CTP-DP koalisyonu neticesinde 2013-2015 döneminde CTP Bakanları Zeren Mungan ve Hasan Başoğlu ile Kamu Maliyesindeki Bütçe açığının koruyamayarak (-) 683,720,000 TL’ye (yerel gelir-gider) kadar yükselerek Birikim Beye devredilmiştir. 2015 yılında Maliye Bakanlığını devir alırken Sayın Birikim Özgür yerel gelir-gider (açık) (-) 683,720,000 TL idi. 2016 yılı sonunda bu açık gerileyerek (-) 581,700,000 TL olarak gerçekleşmiştir. Yine 2015 yılında Maliye Bakanlığını devir alırken Sayın Birikim Özgür genel gelir-gider (açık) (-) 387,720,000 TL idi. 2016 yılı sonunda bu açık gerileyerek (-) 206,700,000 TL olarak gerçekleşmiştir. Birikim bey, kısmen kendi partisinin atamış olduğu bakanlara göre Bütçe disiplini ön planda tutmaya ve açığın gerilemesine katkı koymuştur.  

Serdar Denktaş Dönemi (2016-2019);

CTP’nin ideoljik sebepler ve parti meclisinin baskısı ile kurulan UBP-DP koalisyon hükümetinin Maliye Bakanı Serdar Denktaş bey, 7 ocak 2018 seçimlerine kadar yani 2016-2018 yıllarında bütçe açığı noktasında kısmen başarılı olmuştur. Bu başarıda koalisyon ortağının etkisini ve Gümrük Dairesi’nin, Para Kambiyo Diresi’nin ve Hazine Dairesi’nin UBP’de olmasına da bağlayabiliriz. Çünkü Serdar bey Maliye Bakanı idi, fakat Maliye Bakanlığı’nın yarısı UBP kontrolünde idi. Bu da kontrol mekanizmasının işlemesini sağlıyordu. 7 Ocak 2018 seçiminden sonra kurulan “Dörtlü Koalisyon” hükümetinde süper güçlendirilmiş bir Maliye bakanı olarak Serdar Bey Maliye’deki yerini almıştır. Bu da aslında Kamu Maliyesinin çökmesini hızlandırmıştır. 2016 yılında Maliye Bakanlığını devir alırken Sayın Serdar Denktaş yerel gelir-gider (açık)                   (-) 581,700,000 TL idi. 2019 yılı  nisan ayı sonunda bu açık artarak (-) 1,326,500,000 TL olarak gerçekleşmiştir. Yine 2016 yılında Maliye Bakanlığını devir alırken Sayın Serdar Denktaş genel gelir-gider (açık) (-) 206,700,000 TL idi. 2019 yılı nisan ayı sonunda bu açık artarak (-) 851,500,000 TL olarak gerçekleşmiştir. Nerde ise “gizli Başbakan” edası ile çok güçlendirilmiş bir Maliye Bakanı olan Serdar bey Kamu Maliyesinin çöküşünü Maliye’deki ekibi ile hızlandırmıştır.

Bildiğiniz üzere “dörtlü koalisyon” hükümeti geçen hafta son bulmuştur. Yukarıda sizlere rakamlar ile geçmiş dönem  Maliye bakanlarının başarı kriteri olan Bütçe açığını anlatmaya çalıştım. Önümüzdeki süreçde kurulacak olan veya olası erken seçim sonrası kurulacak olan hükümetdeki Maliye Bakanının ve ekibinin performansı; Bütçe açığını ve ülke ekonomisini derinden etkileyecektir. İzleyeceğiz.....

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

banner95

banner115

banner50

banner68

banner40