Kıbrıs’ta bir Türklerin haklarını savunan bir kişiydi.
O dönemde Kıbrıs’ta yasayan bütün Türkler arasında onun ismi dillerde pelesenk olmuştu.
CON RIFAT
Tam adıyla Cingızzade Mehmet Rıfat.
CON lakabı Osmanlı Devletinde gerçeklesen JÖN Türk hareketinde geliyor.
Osmanlıya Fransızcadan” JEUNE” kelimesinden türeyen JÖN kelimesi, Kıbrıslı Türklerin diline ise “CON” olarak geçmişti.
Rıfat Bey Osmanlı Devleti içerisinde bulunan Jön Türklere yakınlığı bilinirdi. Rıfat beyin “CON” lakabı buradan gelmektedir.
1878 Lefkoşa da doğmuş olan CON Rıfat Anadolu’da Kıbrıslı Türklere tanınan ayrıcalıklardan faydalanarak Anadolu’ya gidip avukat çıktı.
Con Rıfat 22 yıl İngiliz egemenliğinde kamu da çalıştı. Hakkının yenildiğini düşündüğü için bu görevinden istifa etmişti.
Mağusa da Türk avukat olmadığı için ilk avukatlık yazıhanesin oraya açtı. Bir süre de Baf’ta görevini icra edikten sonra Lefkoşa’da mesleğini devam etti.
1931 de CON Rifat’i, CON Rifat yapan Masum Millet gazetesini çıkarmaya başladı.
Haftalık olarak yayınlanmaya başlayan MASUM MİLLET
Cemallletin Ünlü Kıbrıs’ta basın olayı adlı eserinde şöyle diyor; Masum Millet yayın yaşamı boyunca Kıbrıs’ın toplumsal ve siyasal yaşamında etkili bir yayın organı olduğu Kıbrıs’ta dilden dile aktarıldığını ifade ediyor.
Gazetedeki köşe yazıların altına C.R ibaresi bulunuyordu.
Harid Fedai ye göre o günlerde “Con” demek karşı demekti. Jön Türkler Padişah’a Con Rıfat ise İngilizlere karşı idi.
Her ne kadar CON RİFAT İngilizlere karşı olsa da diğer bir Kıbrıs Türk gazetesi olan SÖZ gazetesi sahibi Mehmet Remzi Okan’la da gazeteler vasıtasıyla atışırlardı.
Mehmet Remzi Okan, Con Rıfat’a gönderme yaparak Masum Milleti eski Türkçeyle basılması nedeniyle dalga geçerdi(Söz gazetesi Türkiye’deki harf inkılabından(1928) sonra Mehmet Remzi Okan Türkiye’ye giderek Mustafa Kemalin yardımlarıyla yeni harflerle baskı makinesi almıştı.). Muhtemelen bu yeni harfli baskı makineleri çok pahalı olduğundan yeni harfler baskı makinesi alınamıyordu.
Con Rıfat ta bu söyleme muhtemelen sinir oluyordu ki dönemin ada’daki Türk konsolosu olan Asaf Bey’de sitem ederek bir cümle kullanırdı. Mehmet Remzi Okan’ı kast ederek “ Asaf’ın diyarından” derdi( o dönem Asaf beyle Mehmet Remzi Okanın arası çok iyiydi.)
Con Rıfat’ın kızı şifa dizdarın aktardığına göre; evkaf ve medeni kanun hakkında yazılar yazması bazı çevrelerin hoşuna gitmedi ki ada’dan atılması için imza toplatıldı.
Evkafın Türk idaresine verilmesi, medeni kanun uygulanması konularında çok uğraştığı bilinirdi.
1931’de İngilizlerin vali konağın yangından sonra İngiliz yönetimi gazeteleri ve ulusal simgeleri temsil eden birçok şeyi yasaklar.
Con Rıfat’ın Masum Milleti de bundan nasibini alır. Masum milletin yeniden yayınlanma tarihi 1947’i olacaktır.
Rauf Raif Denktaş’ın babası Hakim Raif beyle iyi dostlukları vardı.
Rauf Raif Denktaş’ın avukat çıkmasına CON Rıfat sevinmiş olacak ki Şifa Dizdarın aktarımına göre Con Rıfat, Rauf Denktans’a “ hadi efendi oğlum! Ben artık çalışmayacağım, benim yerime sen çalış” dediğini ifade eder.
Şifa dizdar aktarımına göre; Hakim Raif 1941 de öldüğünde Con Rıfat cenaze töreninde bir konuşma yaptığını, Konuşmanın sonunda İngilizlere sözü getirdiğini buna göre; “ İngiliz’in zulmünden bıkar usanırdım, memleketi bırakıp giderdim; Raif’i göreceğim gelirdi; dayanamazdım, tekrar gelirdim.” Diye konuştuğunu bunun üzerine cami de bulunan polislerce alınıp sorguya götürüldüğü ifade edilir.
En üzücü durum şu ki Kıbrıslı Türklerin hürriyetti için çalışan CON RİFAT İngiliz egemenliğinde doğdu, İngilizler ada’dan çekilmeden önce öldü.
BİR DÜZELTME
Kıbrıs Türkleri için “Con” kelimesi maneviyatı çok büyüktür.
Bugün Con kelimesi Girne Con Kahvesi adli bir şirket ismi içinde kullanılıyor.
Bizde bu konuda bazı tespitlerde bulunduk.
Kahvenin kurucusunun Lefkoşalı 1900’lü yılların başlarında Osmanlı devletinde ’da Deniz Harp Okulu’nu bitiren Kıbrıslı Hüseyin Remzi bey, o dönemlerde yaşanan siyasi çalkantılardan dolayı askerlik mesleğine devam edemediği yönünde bir bilgi bulunmaktadır.
Oysa Osmanlı devletindeki JÖN TÜRK hareketi Osmanlı devletinin genç subayları tarafından başlatıldığı bilinmektedir.
Kıbrıslı Türk bilim insani Niyazi Berkes Unutulan Yıllarım adlı yapıtında çocukluk yıllarından bahsederken, ileri fikirli ve aydın olarak gördüğü jön Türkleri Kıbrıs’ta örgütlendiklerini söyledikten sonra babasının ve kardeşlerinde bu “Conlardan” olduğunu ifade etmektedir.
Girne Con Kahvesi adlı firmanın internet sayfasında bulunan şu bilgi düşündürücü;
“Huseyin Remzi beyin 1951 yılındaki vefatının ardından, İngilizlere benzeyen fiziği nedeniyle kendisine takılan “Con” lakabı ile tanınan Mehmet Hüseyin, kuru kahvecilik işini devraldı. Ancak, Mehmet Hüseyin Con’un çocukları olmamıştı. Dolayısı ile vefat ettiği tarih olan 1979’dan önce iki kardeşinin çocuklarına “CON” markasını devretmişti. O tarihten itibaren de Con Kahve; Lefkoşa Con ve Girne Con Kahvesi olarak faaliyetini sürdürmektedir.”
Burada bütün parçaları birleştirdiğimiz zaman “ CON” Lakabının Hüseyin Remzi Bey’den oğlu Mehmet Hüseyin beye geçtiği görülmektedir.
Ama Mehmet Hüseyin beyin fiziğin İngilizlere benzediği için “Con” denildiği büyük oranda yanlış bir bilgidir.
Büyük ihtimalle Mehmet Hüseyin Bey ve oğlu Kıbrıs’taki “ Conculardan(Jöncülerden)” olduğu aşikârdır. Firmanın ismi de buradan gelmekte olduğunu düşünüyorum.
Özellikle ilgili şirketin bu konu da daha dikkatli olmasını temenni ederim.

KAYNAKÇA;
Berkes, Niyazi(1997) Unutulan Yıllar, İstanbul: İletişim Yayınları
Fedai, Harid(1986) Kıbrıs’ta Masum Millet Olayı, İstanbul: KKTC Turizm Yayınlar ve Kültür Bakanlığı
Ünlü, Cemalettin, Kıbrıs’ta Basın Olayı(1878-1981), Ankara: Basın Yayın Genel Kurulu
ERİŞİMTARİHİ; 12,2,2014
file:///C:/Users/Nirvana/Desktop/GIRNE%20CON%20KAHVESI%20%20%20Hakk%C4%B1m%C4%B1zda.htm
 
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

banner95

banner115

banner50

banner68

banner40