Sevgili okyucularımız, bu haftaki konumuz 2018 Mali yılı Bütçesi’nin 8 Aylık gerçekleşmeleri.

Bililindiği üzere 2018 Bütçesi 5,815,000,000 TL olarak yasallaşmıştı. 2018 Mali yılı Bütçe gerçekleşmlerinin 8 Aylık Giderler Bacağına bakacak olursak (kaynak: file:///C:/Users/LEVENT/Downloads/GGG201808.pdf );

GİDERLER

  • Toplam giderlerin % 55,46’si harcanmış (2017 mali yılının 8 ayın sonunda % 56,66),
  • Mahalli giderlerin % 58,17’si harcanmış (2017 mali yılının 8 ayın sonunda % 66,36),
  • Personel Giderleri % 64,56’sı harcanmış (2017 mali yılının 8 ayın sonunda % 72),
  • Ekmesai Giderleri 6 ayın sonunda harcanan miktar 65250,494 TL (2017 mali yılının 8 ayın sonunda harcanan miktar 45,930,531 TL), (Ek Mesai ödemeleri 3 ay geriden gelmektedir)
  • Mal ve Hizmet Alım Giderleri % 51,99’u harcanmış (2017 mali yılının 8 ayın sonunda % 64,24),
  • Cari Transferler (Maaş ve Benzeri Giderler) %66,45’i harcanmış (2017 mali yılının 8 ayın sonunda % 64,03),
  • Fon Giderleri Toplamının % 64,11’i harcanmış (2017 mali yılının 8 ayın sonunda % 71,26),
  • Döner Sermaye Giderleri % 56,68’i harcanmış (2017 mali yılının 8 ayın sonunda % 57,49),
  • TC Yardım ve Krediler Toplamı % 37,76’sı harcanmış (2017 mali yılının 8 ayın sonunda % 40,55) (TC-KKTC Ekonomik İşbirliği Protokolünü’nün geç imzalanması sonucunda gerçekleşme geçen yıla oranla epeyi düşüş göstermiştir.).

2018 Mali yılı Bütçe Giderler bacağının 8 aylık gerçekleştirmelerinin tümüne baktığımız zaman  genel olarak giderlerin 2017 mali yılı 8 aylık gerçekleşmelerine oransal olarak düştüğünü söyleyebiliriz. Bu düşüşü tasarruf olarak algılamak sadece ve sadece yanıltıcıdır. Çünkü bilindiği üzere 2016-2018 “TC-KKTC Ekonomik İşbirliği Protokolünün” geç imzalanması sonrasında TC’den kullanılacak kaynak kullanılamamış ve Bütçe Toplam Gideri 2017 yılına oranla daha az gerçekleşmiştir. 2018 Mali yılında yine Ekmesai ödemeleri rekorunun kırılması kaçınılmazdır. Çünkü 2018 Mali yılının 8 ayın sonunda yaklaşık olarak 66 milyonluk KKTC hazinesi bir ödeme yapmıştır (ekmesai ödemeleri aslında 5 aylık olarak ödendiği görülmektedir. Çünkü ekmesai ödemeleri 3 ay geriden gelerek ödenmektedir.). Yıl sonu ekmesai için yaklaşık toplam 150 milyonluk bir ödeme gerçekleşeceğini gören hükümet “tasaruf” tedbirleri altında bir takım yasal düzenlemeler yapmıştı. Bu yasal düzenlemeler sendikalar tarafından kabul görmeyince hükümet geri adım atarak 4 ayılık süre için brüt ekmesai ödemeleri üzerinden % 15 kesinti olacak şekilde düzenlemiştir. Bu kadar bir ödeme gerçekten “Ekonomik Krizin” her zerresinin hissedildiği bir dönemde Kamu Maliyesi için sonderece güç ve sıkıntılıdır. Bu uzlaşı sadece ve sadece günü kurtarmakla alakalıdır. Elde edilecek tassaruf miktarı 4 ayın sonunda 8-10 milyon kadardır.  Her ötelediğimiz sorun gibi “ekmesai sorunu” da yıllardır Kamu Maliyesi’nin kanayan yarasıdır.  Palyatif çözüm önerileri yerine yapıcı ve sonuç odaklı çözüm getirmek “Ekmesai Sorunu” için şart ve elzemdir. Bu sorun rotasyon temelinde aşılması en gerçekci yöntem olarak hala geçerliliğini korusada diğer ülke modelleri de incelenip, paydaşlarla birlikte bir uzlaşı kültürü ile Kamu maliyesi’nin kanayan yarası olan “Ekmesai Sorununu” çözebiliriz.

            2018 Mali yılı Bütçe Giderler bacağının 8 aylık gerçekleştirmeleri içerisinde yer alan Cari Transferler ödemeleri altında bulunan “Sağlık Amaçlı Transferler” ödeneğinin sadece % 61’i kullanılmış, buna karşılık 2017 mali yılınının 8 aylık kullanılan % 46 idi. Burda önemli artış olduğunu söyleyebiliriz. Bu artışın esas nedeninin “Yurt içi tedavi görenler” ödeneğinde olduğunu vurgulamakta yarar var. Sağlık da hem ekmesai de en fazla pay sahibi olan ve hem de kamuda en fazla istihdam yaratılan sektör bu denli dışa bağımlı olması son derece düşündürücüdür. Geçen yıla oranla % 15’lik artış bu daralan ülke ekonomisi için son derece üzüntü vericidir. Sağlık sektörü hem Kamu Maliyesinden en güçlü personel ödemesi olacak hemde dışa bağımlı olunacak! Bu göstergeler bize 2018 yılında Sağlığı yönetenlerin sınıfta kaldığının göstermektdir..

2018 Mali yılı Bütçe Giderler bacağının 8 aylık gerçekleştirmeleri içerisinde yer alan Fon Giderleri altında bulunan Fiyat İstikrar Fonu Giderleri’nin % 65,17’si kullanılmış, buna karşılık 2017 mali yılınının 8 aylık kullanılan % 75,48 idi. Bu da Hükümetin çiftçiye, naranciyeciye v.b gibi sektörlere olan mükellefiyetlerini zamanında yapmadığın göstergesidir.

2018 Mali yılı Bütçe Giderler bacağının 9 aylık gerçekleştirmeleri içerisinde yer alan Fon Giderleri altında bulunan Turizm Teşvik  Fonu’nun % 52,37’si kullanılmış, buna karşılık 2017 mali yılınının 8 aylık kullanılan % 41,54 idi. Burada KKTC Turizmi’nin teşvik edilmesi için kurulan bu fon ile gerek Ülkenin Turizminin tanıtılması için reklam ve Fuar katılım bedelleri gerekse Yurt dışından gelecek olan her bir turist için verilecek olan teşvik ödemeleri gerçekleşmektedir. Fakat görüldüğü üzere lokomotif sektör dediğimiz Turizm ödemeleri geçen yıla oranla artış eğiliminde acaba turizm yatırımcılarımız  memnun mu? ve tabi ki artan Turizm teşvikleri ve reklam giderlerine karşılık olarak ülkeye gelen turist sayısı ve ülke ekonomisine Turizm sektörünün katkısı bütçedeki artış hızında mı???

2018 Mali yılı Bütçe Giderler bacağının 9 aylık gerçekleştirmeleri içerisinde yer alan “TC YARDIM VE KREDİLER TOPLAMI” ödeneğinin % 37,76’sı kullanılmış. Buna karşılık olarak bu oran 2017 mali yılının 8 ayın sonunda % 40,55 idi. Bu ödeneğin altında bulunan “TC YATIRIM” ödeneği 2018 Mali yılının 8 ayın sonunda % 17,66’sı kullanıldı (2017 yılında % 29,41). “SAVUNMA” ödeneği 2018 Mali yılının 8 ayın sonunda % 65,87’sİ kullanıldı (2017 yılında % 62,44). “REEL SEKTÖR” 2018 Mali yılının 8 ayın sonunda % 37,44’ü kullanıldı (2017 yılında % 49,33). Bu bağlamda “TC yardım ve Kredilerine” ait olan ödemelerden sadece geçen yıla paralellik gösteren “Savunma” giderleridir. Fakat “TC Yatırım” ve “Reel Sektör” ödemeleri geçen yılın çok çok altında gerçekleşmiştir. Halbuki seçim öncesinde TC’den gelen kaynakların KKTC Ekonomisine hızla kazandırılacağını( etkin verimli, şeffaf ve hesap verilebilinir) ve ülkedeki alt yapı sorunlarına çare üretileceği vaat edilmişti. Fakat gelinen aşamada Hükümetin “TC Yatırım” ve “Reel Sektör” ödemlerini ülke Ekonomisine kazandırılamadığını görmekteyiz. Hemde ülkedeki Ekonominin bu kadar dar boğazdan geçdiği bu günlerde TC kaynaklarının kullılamaması son derece hem düşündürücü hem de üzücüdür.

Yukarıda 2018 Mali yılı Bütçesi’nin 8 aylık gerçekleşme sonuçlarını sizlerle paylaştım. Yarın ise 8 aylık gerçekleşen Bütçe gelirlerini ve 2019 Mali yılı Bütçe yasa tasarısı üzerine görüşlerimi sizlerle paylaşacağım. Herkese mutlu ve sağlıklı haftalar.....

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

banner95

banner115

banner50

banner68

banner40